- Σχεδόν τέσσερις στους δέκα καρκίνους παγκοσμίως θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, καθώς συνδέονται με παράγοντες όπως το κάπνισμα, οι μολύνσεις, η κατανάλωση αλκοόλ και η ατμοσφαιρική ρύπανση, σύμφωνα με νέα εκτίμηση του διεθνούς οργανισμού έρευνας κατά του καρκίνου, που δόθηκε στη δημοσιότητα ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου.
- Η εκτίμηση του Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC – CIRC) βασίζεται σε μεγάλη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, σύμφωνα με την οποία το 37,8% των νέων περιστατικών καρκίνου που διαγνώστηκαν το 2022 –περίπου 7,1 εκατομμύρια περιπτώσεις– οφείλονταν σε αίτια που θεωρούνται απολύτως αποτρέψιμα.
- Παρότι οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι επισημαίνονται εδώ και χρόνια από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, η νέα έρευνα επιδίωξε να αποτυπώσει με μεγαλύτερη ακρίβεια το πραγματικό τους αποτύπωμα στην εμφάνιση της νόσου και όχι μόνο στη θνησιμότητα.
Σχεδόν τέσσερις στους δέκα καρκίνους παγκοσμίως θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, καθώς συνδέονται με παράγοντες όπως το κάπνισμα, οι μολύνσεις, η κατανάλωση αλκοόλ και η ατμοσφαιρική ρύπανση, σύμφωνα με νέα εκτίμηση του διεθνούς οργανισμού έρευνας κατά του καρκίνου, που δόθηκε στη δημοσιότητα ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου.
Η εκτίμηση του Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC – CIRC) βασίζεται σε μεγάλη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, σύμφωνα με την οποία το 37,8% των νέων περιστατικών καρκίνου που διαγνώστηκαν το 2022 –περίπου 7,1 εκατομμύρια περιπτώσεις– οφείλονταν σε αίτια που θεωρούνται απολύτως αποτρέψιμα. Παρότι οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι επισημαίνονται εδώ και χρόνια από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, η νέα έρευνα επιδίωξε να αποτυπώσει με μεγαλύτερη ακρίβεια το πραγματικό τους αποτύπωμα στην εμφάνιση της νόσου και όχι μόνο στη θνησιμότητα.
Στην πιο πρόσφατη έκδοση της μελέτης για το «παγκόσμιο άχθος των ασθενειών», ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε εκτιμήσει ότι περίπου το 44% των θανάτων παγκοσμίως σχετίζονται με παράγοντες που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, χωρίς ωστόσο να συνυπολογίζονται οι μολύνσεις. Η νέα ανάλυση έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, εξετάζοντας συνολικά 30 παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος, η έλλειψη σωματικής άσκησης, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η υπεριώδης ακτινοβολία, αλλά και –για πρώτη φορά– εννέα μορφές καρκίνου που σχετίζονται άμεσα με λοιμώξεις.
Με βάση δεδομένα από 158 χώρες και 36 διαφορετικούς τύπους καρκίνου, η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το κάπνισμα παραμένει μακράν η σημαντικότερη αιτία αποτρέψιμων καρκίνων παγκοσμίως, καθώς ευθύνεται για το 15% των νέων περιπτώσεων. Ακολουθούν οι καρκίνοι που σχετίζονται με μολύνσεις (10%) και εκείνοι που συνδέονται με την κατανάλωση αλκοόλ (3%). Σχεδόν οι μισοί καρκίνοι που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αφορούν τρεις βασικές «οικογένειες»: του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας. Οι πρώτοι συνδέονται κυρίως με το κάπνισμα και τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, οι δεύτεροι με τη μόλυνση από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori), ενώ οι καρκίνοι του τραχήλου της μήτρας σχετίζονται άμεσα με τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι έντονες διαφοροποιήσεις ανά φύλο και γεωγραφική περιοχή. Το ποσοστό των καρκίνων που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί είναι σημαντικά υψηλότερο στους άνδρες, καθώς το 45% των νέων περιστατικών το 2022 συνδέεται με αποτρέψιμους παράγοντες, έναντι 30% στις γυναίκες. Στους άνδρες, το κάπνισμα ευθύνεται για το 23% των νέων περιπτώσεων, πολύ υψηλότερα από τις μολύνσεις (9%) και το αλκοόλ (4%). Στις γυναίκες, αντίθετα, οι καρκίνοι που σχετίζονται με μολύνσεις φτάνουν το 11%, ξεπερνώντας το κάπνισμα (6%) και τον υψηλό δείκτη μάζας σώματος (3%).
Σε περιφερειακό επίπεδο, τα ποσοστά των αποτρέψιμων καρκίνων στις γυναίκες ανέρχονται στο 24% στη Βόρεια Αφρική και τη Δυτική Ασία και στο 38% στην υποσαχάρια Αφρική, ενώ στους άνδρες το υψηλότερο άχθος καταγράφεται στην Ανατολική Ασία, όπου φτάνει το 57%, με χαμηλότερα ποσοστά στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (28%). Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη ενίσχυσης των πολιτικών πρόληψης, ως το ισχυρότερο «όπλο» απέναντι στον καρκίνο σε παγκόσμιο επίπεδο.
