- Αλλαγές-τομή στον τρόπο που θα εφαρμόζονται οι καθαρισμοί οικοπέδων φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη», το οποίο εισάγει νέα φιλοσοφία στην πρόληψη πυρκαγιών και αναδιαμορφώνει πλήρως τη λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας.
- Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, το Μητρώο δεν θα αποτελεί πλέον απλώς μια «τυπική καταγραφή» δηλώσεων, αλλά μετατρέπεται σε εργαλείο ελέγχου και επιχειρησιακής δράσης, το οποίο θα συνδέεται άμεσα με την υποβολή δηλώσεων, τους ελέγχους, τις καταγγελίες αλλά και τις παρεμβάσεις Δήμων και Πυροσβεστικής.
- Παράταση έως 15 Ιουνίου για καθαρισμούς και δηλώσεις Παράλληλα, προβλέπεται παράταση της προθεσμίας καθαρισμού και δήλωσης έως τις 15 Ιουνίου.
Αλλαγές-τομή στον τρόπο που θα εφαρμόζονται οι καθαρισμοί οικοπέδων φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη», το οποίο εισάγει νέα φιλοσοφία στην πρόληψη πυρκαγιών και αναδιαμορφώνει πλήρως τη λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας.
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, το Μητρώο δεν θα αποτελεί πλέον απλώς μια «τυπική καταγραφή» δηλώσεων, αλλά μετατρέπεται σε εργαλείο ελέγχου και επιχειρησιακής δράσης, το οποίο θα συνδέεται άμεσα με την υποβολή δηλώσεων, τους ελέγχους, τις καταγγελίες αλλά και τις παρεμβάσεις Δήμων και Πυροσβεστικής.
Παράταση έως 15 Ιουνίου για καθαρισμούς και δηλώσεις
Παράλληλα, προβλέπεται παράταση της προθεσμίας καθαρισμού και δήλωσης έως τις 15 Ιουνίου. Ειδικότερα, οι ιδιοκτήτες ή υπόχρεοι καλούνται να προχωρήσουν σε καθαρισμό οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων από 1η Απριλίου έως 15 Ιουνίου, ενώ θα υπάρχει υποχρέωση συντήρησης καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.
Η δήλωση καθαρισμού θα πρέπει επίσης να υποβάλλεται έως τις 15 Ιουνίου, με το υπουργείο να υποστηρίζει ότι το νέο χρονοδιάγραμμα δίνει επαρκές περιθώριο συμμόρφωσης και διευκολύνει τον επιχειρησιακό προγραμματισμό των ελεγκτικών μηχανισμών.
«Καθετοποίηση» της διαδικασίας: σαφείς ρόλοι σε Δήμους και Πυροσβεστική
Το νομοσχέδιο εισάγει την πιο σημαντική αλλαγή, όπως τονίζεται από αρμόδιες πηγές: την καθετοποίηση της διαδικασίας και τη σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων.
Με το νέο πλαίσιο:
-
Οι Δήμοι θα ενημερώνουν τους ιδιοκτήτες οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων.
-
Θα πραγματοποιούν δειγματοληπτικούς ελέγχους στις δηλώσεις.
-
Σε περιπτώσεις παραβάσεων, θα μπορούν να προχωρούν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό.
Από την άλλη πλευρά:
-
Η Πυροσβεστική Υπηρεσία θα παρεμβαίνει κατόπιν καταγγελιών.
-
Θα διενεργεί ελέγχους.
-
Θα επιβάλλει πρόστιμα και κυρώσεις τόσο για μη δήλωση όσο και για μη καθαρισμό.
-
Θα ενημερώνει παράλληλα τον οικείο Δήμο για την άμεση αποκατάσταση.
Διαχωρισμός παραβάσεων – Κλιμακωτά πρόστιμα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο νέο σύστημα κυρώσεων, το οποίο εισάγει αναλογική κλιμάκωση, διαχωρίζοντας:
-
την τυπική παράβαση (μη υποβολή δήλωσης)
-
από την ουσιαστική παράβαση (μη καθαρισμός οικοπέδου)
Το νέο μοντέλο προβλέπει ότι οι κυρώσεις θα είναι ηπιότερες όταν ο ιδιοκτήτης έχει καθαρίσει το οικόπεδο αλλά δεν υπέβαλε δήλωση, ενώ θα είναι βαρύτερες όταν δεν έχει γίνει καθαρισμός.
Τα πρόστιμα: από 100 έως 2.000 ευρώ
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, για τον μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με:
-
κατώτατο όριο τα 200 ευρώ
-
ανώτατο όριο τα 2.000 ευρώ
Για τη μη υποβολή δήλωσης, αλλά με καθαρισμό οικοπέδου, το πρόστιμο ορίζεται στα 100 ευρώ.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα μείωσης του προστίμου σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης προχωρήσει άμεσα σε διόρθωση και αποκατάσταση της παράβασης.
Άμεση παρέμβαση σε περιπτώσεις κινδύνου πυρκαγιάς
Το νέο πλαίσιο προβλέπει μηχανισμούς άμεσης παρέμβασης, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις όταν υπάρχει κίνδυνος πυρκαγιάς.
Η διαδικασία προβλέπει αρχικά προσπάθεια επικοινωνίας με τον ιδιοκτήτη και εξασφάλιση συναίνεσης. Αν αυτό δεν καταστεί εφικτό και διαπιστωθεί άμεσος κίνδυνος, ειδικά σε ζώνες αυξημένου κινδύνου:
-
η Πυροσβεστική διαπιστώνει εγγράφως την επικινδυνότητα
-
και ο Δήμος προχωρά σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό
Επιπλέον προβλέπεται δυνατότητα επείγουσας παρέμβασης σε περιπτώσεις άμεσου και υψηλού κινδύνου, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό θα έχει πιστοποιηθεί εγγράφως από την αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Παράταση προθεσμιών λόγω κλιματικών συνθηκών
Σημαντική πρόβλεψη αποτελεί και η δυνατότητα παράτασης των προθεσμιών, σε περίπτωση που το επιβάλλουν οι κλιματικές συνθήκες.
Η παράταση θα μπορεί να δοθεί με υπουργική απόφαση, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας επιτροπής, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι οικολογικές και κλιματικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Πρόβλεψη για όσους δεν έχουν πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ειδική μέριμνα για αποφυγή ψηφιακού αποκλεισμού. Σε περιπτώσεις όπου κάποιος αδυνατεί να χρησιμοποιήσει τις ψηφιακές υπηρεσίες, προβλέπεται διαδικασία φυσικής υποβολής δήλωσης, η οποία θα μπορεί να αποστέλλεται με κάθε πρόσφορο μέσο στην αρμόδια υπηρεσία.
Με αυτό τον τρόπο, το υπουργείο επιδιώκει η πρόληψη να μην αποκλείει πολίτες και να δίνει δυνατότητα συμμόρφωσης σε όλους.
Παρεμβάσεις ΚΕΔΕ και ΠΟΜΙΔΑ στη διαβούλευση
Όπως αναφέρεται, κατά τη δημόσια διαβούλευση ελήφθησαν υπόψη παρατηρήσεις της ΚΕΔΕ και της ΠΟΜΙΔΑ, οι οποίες εστίασαν στην ανάγκη σαφήνειας ως προς το πεδίο εφαρμογής και τις κατηγορίες υπόχρεων.
Στις κατηγορίες αυτές εντάσσονται ρητά και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ενώ δίνεται έμφαση στην αποφυγή δυσανάλογων επιβαρύνσεων για ιδιοκτήτες που έχουν ήδη καθαρίσει ή αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσκολίες συμμόρφωσης.
Από την ασάφεια στην ενεργή πρόληψη
Συνολικά, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να περάσει από ένα καθεστώς ασάφειας και άνισης εφαρμογής, σε ένα σύστημα τυποποιημένο, ψηφιακά υποστηριζόμενο και επιχειρησιακά ενεργό, ώστε οι καθαρισμοί οικοπέδων να πάψουν να αποτελούν αποσπασματική πρακτική και να μετατραπούν σε υποχρέωση πρόληψης σε εθνικό επίπεδο.
