- Έναν νέο, «πρωτοποριακό» τρόπο, βγαλμένο από το… παρελθόν χρησιμοποιεί η Σουηδία, με στόχο να μειώσει τον χρόνο που περνούν οι μαθητές στις οθόνες.
- Η κυβέρνηση της χώρας δίνει πλέον μεγαλύτερη έμφαση στα έντυπα βιβλία, το χαρτί και το στυλό στα σχολεία, έτσι ώστε οι μαθητές να έχουν μειωμένη αλληλεπίδραση με τις οθόνες.
- Όμως αυτή η επιστροφή στα «παραδοσιακά» μέσα έχει προκαλέσει αντιδράσεις από εταιρείες τεχνολογίας, εκπαιδευτικούς και ειδικούς, που φοβούνται ότι μπορεί να επηρεάσει τις επαγγελματικές προοπτικές των μαθητών και ακόμα και την οικονομία της χώρας, αναφέρει το BBC.
Έναν νέο, «πρωτοποριακό» τρόπο, βγαλμένο από το… παρελθόν χρησιμοποιεί η Σουηδία, με στόχο να μειώσει τον χρόνο που περνούν οι μαθητές στις οθόνες.
Η κυβέρνηση της χώρας δίνει πλέον μεγαλύτερη έμφαση στα έντυπα βιβλία, το χαρτί και το στυλό στα σχολεία, έτσι ώστε οι μαθητές να έχουν μειωμένη αλληλεπίδραση με τις οθόνες. Όμως αυτή η επιστροφή στα «παραδοσιακά» μέσα έχει προκαλέσει αντιδράσεις από εταιρείες τεχνολογίας, εκπαιδευτικούς και ειδικούς, που φοβούνται ότι μπορεί να επηρεάσει τις επαγγελματικές προοπτικές των μαθητών και ακόμα και την οικονομία της χώρας, αναφέρει το BBC.
Σε ένα λύκειο στο Νάκα, κοντά στη Στοκχόλμη, οι τελειόφοιτοι βγάζουν από τις τσάντες τους λάπτοπ, αλλά και βιβλία και τετράδια, τα οποία λένε ότι πριν λίγα χρόνια χρησιμοποιούσαν λιγότερο. «Τώρα γυρίζω σπίτι με καινούρια βιβλία και χαρτιά σχεδόν κάθε μέρα», λέει η Σόφι, 18 ετών. Όπως λέει, ένας καθηγητής «έχει αρχίσει να τυπώνει όλα τα κείμενα που χρησιμοποιούμε στο μάθημα», ενώ στα μαθηματικά αντικατέστησαν την ψηφιακή πλατφόρμα με βιβλία.
Τα λάπτοπ μπήκαν δυναμικά στις σουηδικές τάξεις στα τέλη της δεκαετίας του 2000 και στις αρχές του 2010. Μέχρι το 2015, περίπου το 80% των μαθητών στα δημόσια λύκεια είχαν δική τους ψηφιακή συσκευή. Το 2019 μπήκε στο πρόγραμμα και η υποχρεωτική χρήση tablets στα νηπιαγωγεία. Όμως η σημερινή κυβέρνηση, που ανέλαβε το 2022, ακολουθεί διαφορετική πορεία.
«Προσπαθούμε να μειώσουμε όσο γίνεται τις οθόνες», λέει ο Γιόαρ Φόρσελ, υπεύθυνος εκπαίδευσης του Φιλελεύθερου κόμματος. «Σε μεγαλύτερες ηλικίες ίσως χρησιμοποιούνται λίγο, αλλά στα μικρότερα παιδιά πιστεύω ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται καθόλου», αναφέρει ο ίδιος. Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί συχνά το σύνθημα «από την οθόνη στο βιβλίο», υποστηρίζοντας ότι τα μαθήματα χωρίς οθόνες βοηθούν τα παιδιά να συγκεντρώνονται καλύτερα και να αναπτύσσουν τις δεξιότητες ανάγνωσης και γραφής.
Από το 2025 τα νηπιαγωγεία δεν είναι υποχρεωμένα να χρησιμοποιούν ψηφιακά μέσα, ενώ tablets δεν δίνονται σε παιδιά κάτω των δύο ετών. Μέσα στη χρονιά θα εφαρμοστεί και απαγόρευση των κινητών στα σχολεία, ακόμα και για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Τα σχολεία έχουν ήδη λάβει πάνω από 2,1 δισ. κορώνες (περίπου 186.000.000 ευρώ) για αγορά βιβλίων και εκπαιδευτικού υλικού, ενώ νέο πρόγραμμα σπουδών με έμφαση στα βιβλία αναμένεται το 2028.
Τι λένε οι ειδικοί – και οι αντιδράσεις
Η αλλαγή αυτή ήρθε μετά από διαβουλεύσεις το 2023 με επιστήμονες και εκπαιδευτικούς. Η νευροεπιστήμονας Δρ Σισέλα Νάτλεϊ λέει ότι η τεχνολογία αποσπά την προσοχή των μαθητών, καθώς βλέπουν τι κάνουν οι άλλοι στις οθόνες. Επίσης, έρευνες δείχνουν ότι η ανάγνωση σε οθόνη δυσκολεύει την κατανόηση, ενώ η υπερβολική χρήση μπορεί να επηρεάσει και την ανάπτυξη του εγκεφάλου στα μικρά παιδιά.
Η κυβέρνηση ελπίζει ότι αυτή η αλλαγή θα βελτιώσει και τις επιδόσεις της Σουηδίας στις διεθνείς αξιολογήσεις. Τα αποτελέσματα είχαν πέσει το 2012 και ξανά το 2022, ειδικά σε μαθηματικά και ανάγνωση. Παρόλο που η χώρα είναι ακόμα πάνω από τον μέσο όρο, το 2022 είχε χειρότερες επιδόσεις στην κατανόηση κειμένου από χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, η Δανία και η Φινλανδία. Περίπου το 24% των μαθητών δεν έφτασε το βασικό επίπεδο.
Στον επιχειρηματικό κόσμο όμως υπάρχουν έντονες αντιδράσεις. Έκθεση του κλάδου EdTech προειδοποιεί ότι η λιγότερη χρήση τεχνολογίας μπορεί να αφήσει τους μαθητές απροετοίμαστους για την αγορά εργασίας. «Σχεδόν όλες οι δουλειές απαιτούν ψηφιακές δεξιότητες», λέει η Τζάνι Γέππεσεν. Φόβοι υπάρχουν ακόμη για την καινοτομία, καθώς η Σουηδία είναι από τις κορυφαίες χώρες στην Ευρώπη σε τεχνολογικές εταιρείες, ενώ απασχολεί πολύ και το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης — με την κυβέρνηση να θέλει να διδάσκεται στο λύκειο, αλλά κάποιοι πιστεύουν ότι πρέπει να ξεκινά νωρίτερα, αλλιώς τα παιδιά από πιο εύπορες οικογένειες μπορεί να αποκτήσουν πλεονέκτημα, δημιουργώντας ανισότητες.
Οι μαθητές έχουν διαφορετικές απόψεις. Ο Αλέξιος, 18 ετών, λέει ότι το ίντερνετ αποσπά την προσοχή και δεν θα ήθελε τα μικρότερα αδέρφια του να χρησιμοποιούν τόσο την τεχνολογία. Αντίθετα, η Τζάσμιν, 19 ετών, πιστεύει ότι πρέπει να δοθεί περισσότερη έμφαση στους υπολογιστές. «Αν το δούμε ρεαλιστικά, όλος ο κόσμος χρησιμοποιεί υπολογιστές», λέει.
