- Η άυλη πολιτιστική κληρονομιά ως μοχλός εξωστρέφειας και ανάπτυξης Από το Μπουρανί του Τυρνάβου μέχρι τον Χορό των Γέρων στη Σκύρο και από το έθιμο του Μπέη στο Διδυμότειχο μέχρι τον Βλάχικο Γάμο στη Θήβα, η Ελλάδα αναβιώνει κάθε χρόνο παραδόσεις που δεν αποτελούν απλώς στιγμές γιορτής, αλλά ζωντανές εκφράσεις πολιτισμικής συνέχειας.
- Καθώς η ταξιδιωτική κίνηση για το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας κορυφώνεται, αναδεικνύεται με σαφήνεια ότι η άυλη πολιτιστική κληρονομιά λειτουργεί ως ισχυρός πυλώνας τουριστικής ανάπτυξης, ιδίως για περιοχές εκτός της παραδοσιακής θερινής περιόδου.
- Σύμφωνα με την Αγγελική Μαραγκάκη, Διευθύντρια Ανάπτυξης του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), «τα ήθη, τα έθιμα, οι γιορτές και οι γαστρονομικές πρακτικές δεν είναι απλώς λαογραφικά στοιχεία, αλλά ζωντανές εκφράσεις της πολιτισμικής μας συνέχειας που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν».
Η άυλη πολιτιστική κληρονομιά ως μοχλός εξωστρέφειας και ανάπτυξης
Από το Μπουρανί του Τυρνάβου μέχρι τον Χορό των Γέρων στη Σκύρο και από το έθιμο του Μπέη στο Διδυμότειχο μέχρι τον Βλάχικο Γάμο στη Θήβα, η Ελλάδα αναβιώνει κάθε χρόνο παραδόσεις που δεν αποτελούν απλώς στιγμές γιορτής, αλλά ζωντανές εκφράσεις πολιτισμικής συνέχειας. Καθώς η ταξιδιωτική κίνηση για το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας κορυφώνεται, αναδεικνύεται με σαφήνεια ότι η άυλη πολιτιστική κληρονομιά λειτουργεί ως ισχυρός πυλώνας τουριστικής ανάπτυξης, ιδίως για περιοχές εκτός της παραδοσιακής θερινής περιόδου.
Σύμφωνα με την Αγγελική Μαραγκάκη, Διευθύντρια Ανάπτυξης του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), «τα ήθη, τα έθιμα, οι γιορτές και οι γαστρονομικές πρακτικές δεν είναι απλώς λαογραφικά στοιχεία, αλλά ζωντανές εκφράσεις της πολιτισμικής μας συνέχειας που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν».
Η αυθεντικότητα ως «μαγνήτης» της εξόδου
Η φετινή κίνηση, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του HATTA, Λύσανδρο Τσιλίδη, καταγράφεται αυξημένη σε σχέση με πέρσι και δεν περιορίζεται μόνο σε προορισμούς όπως η Πάτρα, η Ξάνθη και το Ρέθυμνο, αλλά επεκτείνεται και σε μικρότερες περιοχές που επενδύουν στα ιδιαίτερα τοπικά τους δρώμενα.
Στη Σκύρος κυριαρχεί ο «Χορός των Γέρων» και η «Τράτα», στη Νάουσα οι «Γενίτσαροι και οι Μπούλες», στον Τύρναβος το «Μπουρανί», ενώ στο Γαλαξείδι αναβιώνει ο «Αλευροπόλεμος». Στη Θήβα ο «Βλάχικος Γάμος» αποτελεί σημείο αναφοράς, ενώ στο Διδυμότειχο το έθιμο του «Μπέη» συγκεντρώνει αυξημένο ενδιαφέρον.
Η αυθεντικότητα αυτών των δρώμενων αναδεικνύεται ως ο βασικός λόγος επιλογής προορισμού, ενισχύοντας την επισκεψιμότητα ακόμη και σε μη παραδοσιακούς τουριστικούς πόλους.
Τουριστική ανάπτυξη με πολιτιστικό βάθος
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση των αφίξεων, αλλά η βιώσιμη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας που προσελκύει τους επισκέπτες. Η άυλη πολιτιστική κληρονομιά, συχνά συνδεδεμένη με τον κύκλο του έτους και τις εποχικές γιορτές, μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο άμβλυνσης της εποχικότητας.
Η τοπική γαστρονομία, οι παραδοσιακές τεχνικές παραγωγής και τα πανηγύρια εντάσσονται σε μια στρατηγική που στοχεύει στην επέκταση της τουριστικής περιόδου. Όπως επισημαίνεται, η διεθνής προβολή των ελληνικών εθίμων προϋποθέτει επιστημονική τεκμηρίωση, αφηγηματική συνοχή και σαφές πλαίσιο παρουσίασης με σεβασμό στην πολιτιστική κληρονομιά.
Ψηφιακά εργαλεία και γαστρονομική εμπειρία
Σε αυτή τη στρατηγική εντάσσεται και η πλατφόρμα hh.gr, που σχεδιάστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και τον ΟΔΑΠ ως ψηφιακή πύλη σύνδεσης τόπων, παραδόσεων και πολιτιστικών διαδρομών. Παράλληλα, η υπηρεσία The Eaternity Experience αξιοποιεί τη γαστρονομία ως βιωματική είσοδο στην άυλη κληρονομιά, προσφέροντας οργανωμένες εμπειρίες σε αρχαιολογικούς χώρους σε όλη τη χώρα.
Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει να μετατρέψει τον επισκέπτη από απλό θεατή σε ενεργό συμμέτοχο μιας πολιτιστικής εμπειρίας με ιστορικό και κοινωνικό βάθος.
Η πρόκληση της αυθεντικότητας
Παράλληλα με την ανάπτυξη, παραμένει το ερώτημα της διατήρησης της αυθεντικότητας. Ο κίνδυνος της επιφανειακής «τουριστικοποίησης» υφίσταται όταν τα έθιμα αποσπώνται από το πολιτισμικό τους πλαίσιο και μετατρέπονται σε θέαμα χωρίς ουσία. Η στρατηγική που περιγράφεται βασίζεται στη συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες, στον σεβασμό της πολιτιστικής ταυτότητας και στην τεκμηριωμένη αφήγηση.
Η Ελλάδα διαθέτει ένα ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημα: μια πολιτιστική συνέχεια χιλιετιών που παραμένει ζωντανή στη σύγχρονη καθημερινότητα. Η πρόκληση είναι η ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και τη διατήρηση της αυθεντικότητας, ώστε τα έθιμα να παραμείνουν ρίζες και όχι απλώς τουριστικά προϊόντα.
