- Η 25η Μαρτίου είναι μία από τις σημαντικότερες ημέρες για τον Ελληνισμό, καθώς συνδυάζει την εθνική επέτειο με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου.
- Ωστόσο, πέρα από τις παρελάσεις και τον θρησκευτικό χαρακτήρα της ημέρας, υπάρχει και ένα έθιμο που παραμένει αναλλοίωτο στον χρόνο: ο μπακαλιάρος με σκορδαλιά.
- Αλλά γιατί, μέσα στη Σαρακοστή, όπου κυριαρχεί η νηστεία, επιτρέπεται το ψάρι και μάλιστα έχει καθιερωθεί ο μπακαλιάρος; Η εξαίρεση μέσα στη νηστεία Η 25η Μαρτίου πέφτει πάντα μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, μια περίοδο αυστηρής νηστείας για την Ορθόδοξη Εκκλησία.
Η 25η Μαρτίου είναι μία από τις σημαντικότερες ημέρες για τον Ελληνισμό, καθώς συνδυάζει την εθνική επέτειο με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Ωστόσο, πέρα από τις παρελάσεις και τον θρησκευτικό χαρακτήρα της ημέρας, υπάρχει και ένα έθιμο που παραμένει αναλλοίωτο στον χρόνο: ο μπακαλιάρος με σκορδαλιά.
Αλλά γιατί, μέσα στη Σαρακοστή, όπου κυριαρχεί η νηστεία, επιτρέπεται το ψάρι και μάλιστα έχει καθιερωθεί ο μπακαλιάρος;
Η εξαίρεση μέσα στη νηστεία
Η 25η Μαρτίου πέφτει πάντα μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, μια περίοδο αυστηρής νηστείας για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Παρόλα αυτά, η ημέρα του Ευαγγελισμού αποτελεί μία από τις λίγες εξαιρέσεις, όπου επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού.
Η Εκκλησία κάνει αυτή την εξαίρεση λόγω της μεγάλης σημασίας της εορτής, τιμώντας το γεγονός της Ενανθρώπησης του Χριστού.
Γιατί όμως μπακαλιάρος;
Η απάντηση βρίσκεται κυρίως στην ιστορία και τις συνθήκες ζωής των Ελλήνων, ιδιαίτερα στα χρόνια της Τουρκοκρατίας.
Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, ιδιαίτερα στην ενδοχώρα και στα ορεινά χωριά, το φρέσκο ψάρι ήταν σπάνιο και δύσκολο να μεταφερθεί. Αντίθετα, ο παστός μπακαλιάρος μπορούσε να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς ψύξη και να μεταφερθεί εύκολα παντού.
Έτσι, έγινε η πιο προσιτή επιλογή για τους κατοίκους, ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές.
Η «λαϊκή» λύση που έγινε παράδοση
Ο παστός μπακαλιάρος ήταν φθηνός, θρεπτικός και εύκολος στη συντήρηση, γεγονός που τον έκανε ιδιαίτερα δημοφιλή. Με την πάροδο του χρόνου, συνδέθηκε άρρηκτα με την 25η Μαρτίου και καθιερώθηκε ως το κατεξοχήν φαγητό της ημέρας.
Η σκορδαλιά, από την άλλη, δεν είναι τυχαία συνοδευτικό. Το σκόρδο θεωρούνταν διαχρονικά ότι ενισχύει τον οργανισμό και «καθαρίζει» το σώμα, ενώ ταυτόχρονα δίνει ένταση στη γεύση του μπακαλιάρου.
Ένα έθιμο που αντέχει στον χρόνο
Σήμερα, ο μπακαλιάρος με σκορδαλιά παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πιάτα της ελληνικής παράδοσης, ενωμένο με τη θρησκευτική και εθνική ταυτότητα της 25ης Μαρτίου.
Από τα τραπέζια των χωριών μέχρι τα αστικά σπίτια και τις ταβέρνες, το συγκεκριμένο έθιμο συνεχίζει να ενώνει γενιές, θυμίζοντας πως πολλές φορές οι παραδόσεις γεννιούνται από την ανάγκη και καταλήγουν να γίνονται κομμάτι της ιστορίας μας.
