- Ο καρκίνος μαστού παραμένει μία από τις σημαντικότερες αιτίες νόσησης και θανάτου στις γυναίκες παγκοσμίως, με τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα να δείχνουν ότι το βάρος της νόσου όχι μόνο παραμένει υψηλό αλλά αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο τις επόμενες δεκαετίες.
- Σύμφωνα με τη συστηματική ανάλυση της μελέτης Global Burden of Disease 2023 που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, η πορεία του καρκίνου του μαστού από το 1990 έως το 2023 αλλά και οι προβλέψεις έως το 2050 προκαλούν έντονη ανησυχία, ιδιαίτερα για χώρες με χαμηλότερο εισόδημα και ασθενέστερα συστήματα υγείας.
- Τα στοιχεία για το 2023 Το 2023 καταγράφηκαν παγκοσμίως: 2,30 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου του μαστού 764.000 θάνατοι 24,1 εκατομμύρια DALYs (χαμένα έτη υγιούς ζωής λόγω πρόωρου θανάτου ή αναπηρίας) Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν το συνολικό βάρος της νόσου όχι μόνο ως προς τη θνησιμότητα αλλά και ως προς την ποιότητα ζωής των γυναικών που ζουν με τις συνέπειες της ασθένειας.
Ο καρκίνος μαστού παραμένει μία από τις σημαντικότερες αιτίες νόσησης και θανάτου στις γυναίκες παγκοσμίως, με τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα να δείχνουν ότι το βάρος της νόσου όχι μόνο παραμένει υψηλό αλλά αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο τις επόμενες δεκαετίες.
Σύμφωνα με τη συστηματική ανάλυση της μελέτης Global Burden of Disease 2023 που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, η πορεία του καρκίνου του μαστού από το 1990 έως το 2023 αλλά και οι προβλέψεις έως το 2050 προκαλούν έντονη ανησυχία, ιδιαίτερα για χώρες με χαμηλότερο εισόδημα και ασθενέστερα συστήματα υγείας.
Τα στοιχεία για το 2023
Το 2023 καταγράφηκαν παγκοσμίως:
-
2,30 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου του μαστού
-
764.000 θάνατοι
-
24,1 εκατομμύρια DALYs (χαμένα έτη υγιούς ζωής λόγω πρόωρου θανάτου ή αναπηρίας)
Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν το συνολικό βάρος της νόσου όχι μόνο ως προς τη θνησιμότητα αλλά και ως προς την ποιότητα ζωής των γυναικών που ζουν με τις συνέπειες της ασθένειας.
Τα ευρήματα της μελέτης παρουσιάζουν μεταξύ άλλων η καθηγήτρια Επιδημιολογίας του Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο καθηγητής Ογκολογίας Θάνος Δημόπουλος.
Μεγάλες ανισότητες μεταξύ χωρών
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι ο καρκίνος μαστού δεν επηρεάζει όλες τις χώρες με τον ίδιο τρόπο.
-
Στις χώρες χαμηλού εισοδήματος η επίπτωση ήταν χαμηλότερη, με 44,2 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους, αλλά η θνησιμότητα ήταν υψηλότερη (24,1 ανά 100.000).
-
Στις χώρες υψηλού εισοδήματος η επίπτωση ήταν υψηλότερη (75,7 ανά 100.000), όμως η θνησιμότητα ήταν σημαντικά χαμηλότερη.
Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η πρόσβαση σε προληπτικό έλεγχο, έγκαιρη διάγνωση και σύγχρονες θεραπείες παίζει καθοριστικό ρόλο στη μείωση των θανάτων.
Πώς εξελίχθηκε η νόσος από το 1990
Η ανάλυση των δεδομένων από το 1990 έως το 2023 δείχνει μεγάλες διαφοροποιήσεις:
-
Στις χώρες χαμηλού εισοδήματος η επίπτωση αυξήθηκε κατά 147,2%
-
Στις χώρες υψηλού εισοδήματος η αύξηση ήταν μόλις 1,2%
Την ίδια περίοδο:
-
η θνησιμότητα μειώθηκε κατά 29,9% στις πλούσιες χώρες
-
αλλά αυξήθηκε κατά 99,3% στις φτωχότερες
Αντίστοιχη αύξηση καταγράφηκε και στους δείκτες DALYs, επιβεβαιώνοντας τη μεγαλύτερη επιβάρυνση σε περιοχές με αδύναμα συστήματα υγείας.
Παράγοντες κινδύνου
Η μελέτη επισημαίνει ότι το 28,3% των DALYs που σχετίζονται με τον καρκίνο του μαστού το 2023 συνδέονται με παράγοντες κινδύνου όπως:
-
διατροφικοί παράγοντες
-
χρήση καπνού
-
υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ένα σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης θα μπορούσε να περιοριστεί μέσω πολιτικών πρόληψης και δημόσιας υγείας.
Οι προβλέψεις έως το 2050
Οι προβλέψεις των επιστημόνων είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές. Εάν οι σημερινές τάσεις συνεχιστούν:
-
τα νέα περιστατικά καρκίνου μαστού θα φτάσουν τα 3,56 εκατομμύρια
-
οι θάνατοι θα ανέλθουν στα 1,37 εκατομμύρια ετησίως
Η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης των συστημάτων υγείας, ιδιαίτερα σε χώρες με περιορισμένους πόρους.
Ζήτημα υγείας αλλά και κοινωνικής ανισότητας
Το τελικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι ο καρκίνος μαστού αποτελεί όχι μόνο ιατρική πρόκληση αλλά και ζήτημα ισότητας στην υγεία.
Χωρίς αποτελεσματικές παρεμβάσεις, πολλές χώρες δεν θα μπορέσουν να επιτύχουν τον στόχο της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας για τον Καρκίνο του Μαστού του Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για ετήσια μείωση της θνησιμότητας κατά 2,5% έως το 2040.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι πίσω από κάθε αριθμό της έρευνας βρίσκονται πραγματικές ζωές, οικογένειες και κοινωνίες που επηρεάζονται από τη νόσο.
