- Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει ένα από τα σημαντικότερα έργα πολιτιστικής προστασίας στη χώρα, καθώς το Υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Ηπείρου και τον Δήμο Αρταίων, δρομολογούν την αποκατάσταση του ιστορικού ναού της Παναγίας της Παρηγορήτισσας στην Άρτα, ενός μνημείου μοναδικής αρχαιολογικής και βυζαντινής αξίας.
- Η εξέλιξη έρχεται μετά την ολοκλήρωση και ωρίμανση των μελετών αποκατάστασης (αρχιτεκτονικής, στατικής και ηλεκτρομηχανολογικής) και τη θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ).
- Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, το έργο θα υλοποιηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και θα ενταχθεί στο πρόγραμμα Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης του Δήμου Αρταίων, με χρηματοδότηση από το ΠΕΠ «Ήπειρος» – ΕΣΠΑ 2021-2027.
Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει ένα από τα σημαντικότερα έργα πολιτιστικής προστασίας στη χώρα, καθώς το Υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Ηπείρου και τον Δήμο Αρταίων, δρομολογούν την αποκατάσταση του ιστορικού ναού της Παναγίας της Παρηγορήτισσας στην Άρτα, ενός μνημείου μοναδικής αρχαιολογικής και βυζαντινής αξίας.
Η εξέλιξη έρχεται μετά την ολοκλήρωση και ωρίμανση των μελετών αποκατάστασης (αρχιτεκτονικής, στατικής και ηλεκτρομηχανολογικής) και τη θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ).
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, το έργο θα υλοποιηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και θα ενταχθεί στο πρόγραμμα Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης του Δήμου Αρταίων, με χρηματοδότηση από το ΠΕΠ «Ήπειρος» – ΕΣΠΑ 2021-2027.
Μενδώνη: «Μνημείο unicum στη βυζαντινή αρχιτεκτονική»
Σε δήλωσή της, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε πως ο ναός της Παναγίας της Παρηγορήτισσας αποτελεί «εξέχον βυζαντινό μνημείο μείζονος σημασίας στην ιστορία της τέχνης», επισημαίνοντας ότι χτίστηκε στα τέλη του 13ου αιώνα σε έναν πρωτότυπο τύπο, μοναδικό (unicum) για τα μέχρι σήμερα δεδομένα στη βυζαντινή αρχιτεκτονική.
Όπως ανέφερε, το μνημείο οικοδομήθηκε από τον δεσπότη της Ηπείρου Νικηφόρο Κομνηνό Δούκα, τη σύζυγό του Άννα Παλαιολογίνα και τον γιο τους Θωμά, ενώ ιδιαίτερης αξίας θεωρούνται τα ψηφιδωτά του Παντοκράτορα και των προφητών στον κεντρικό τρούλο.
Η υπουργός σημείωσε ότι οι επεμβάσεις στοχεύουν:
-
στη στερέωση και προστασία του μνημείου,
-
στην αναβάθμιση της μορφής και της εσωτερικής διαρρύθμισής του,
-
αλλά και στη συνολική ανάδειξή του ως πολιτιστικό σύνολο.
Φωτισμός, πυρανίχνευση και ανάδειξη του περιβάλλοντος χώρου
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη λειτουργική αναβάθμιση του μνημείου. Σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, οι μελέτες περιλαμβάνουν:
-
πλήρη μελέτη εξωτερικού και εσωτερικού φωτισμού (λειτουργικού, ασφαλείας και ανάδειξης),
-
ήπιο, κατανυκτικό φωτισμό με έμφαση σε πέντε βασικά σημεία του μνημείου,
-
πλήρη ηλεκτρομηχανολογική μελέτη,
-
αυτόματο σύστημα πυρανίχνευσης,
-
μελέτη διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου μετά από ανασκαφική διερεύνηση.
Στόχος είναι η αποκάλυψη του παλαιότερου καταχωμένου μεταβυζαντινού ναού και η ανάδειξη τόσο του ίδιου του μνημείου όσο και των αρχαιολογικών του στρωμάτων.
Έρευνα από το ΕΜΠ για κρίσιμα στατικά ζητήματα
Σύμφωνα με την υπουργό Πολιτισμού, λόγω της συνθετότητας και της ιστορικής σημασίας του μνημείου, κρίθηκε απαραίτητο να πραγματοποιηθεί ερευνητικό πρόγραμμα από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ώστε να τεκμηριωθούν κρίσιμες παραδοχές της στατικής μελέτης και του συστήματος στήριξης.
Η ολοκλήρωση όλων των μελετών χαρακτηρίζεται πλέον ως καθοριστικό βήμα για την επιστημονικά τεκμηριωμένη αποκατάσταση ενός από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της χώρας.
Ένα αρχιτεκτονικό θαύμα του 13ου αιώνα
Ο ναός της Παρηγορήτισσας είναι αφιερωμένος στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και χτίστηκε στα τέλη του 13ου αιώνα στη θέση παλαιότερου ναού. Στο ισόγειο παρουσιάζει διάταξη παρόμοια με αυτή των οκταγωνικών ναών, ενώ στον όροφο ακολουθείται ο τύπος του σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού.
Το πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο του είναι το πρωτότυπο σύστημα στήριξης του τρούλου σε οκτώ παραστάδες, πάνω στις οποίες πατούν κίονες σε τρεις επάλληλες σειρές, ενώ το μνημείο διαθέτει πλούσιο κεραμοπλαστικό διάκοσμο και τοιχογραφίες διαφορετικών περιόδων.
