- Ως μνημείο κηρύχθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού το σύνολο της συλλογής φωτογραφιών Τ.
- de Craene / H.
- Heuer, μετά από γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, λόγω της ιδιαίτερης ιστορικής της αξίας.
Ως μνημείο κηρύχθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού το σύνολο της συλλογής φωτογραφιών Τ. de Craene / H. Heuer, μετά από γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, λόγω της ιδιαίτερης ιστορικής της αξίας.
Σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, η συλλογή αποτελεί τεκμήριο της διαμόρφωσης αντιλήψεων και στάσεων μέσα από την εικόνα, από την πλευρά των προπαγανδιστικών μηχανισμών των στρατευμάτων Κατοχής στην Ελλάδα, με τη φωτογραφία να χρησιμοποιείται ως εργαλείο επιρροής.
Μενδώνη: «Ανεκτίμητα τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας»
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε πως οι 12 φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και απεικονίζουν Έλληνες πατριώτες λίγο πριν από την εκτέλεσή τους στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν «εξόχως σημαντικά τεκμήρια» της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
Όπως τόνισε, οι φωτογραφίες αυτές δίνουν «πρόσωπο» στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό των εκτελεσθέντων, λίγες στιγμές πριν από τον θάνατό τους, γεγονός που τις καθιστά ανεκτίμητες.
Παράλληλα, επισήμανε ότι και το υπόλοιπο υλικό της συλλογής είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς επιτρέπει να πλαισιωθεί το δράμα της κατεχόμενης Ελλάδας «και με το βλέμμα του κατακτητή».
Το βλέμμα της προπαγάνδας και ο μηχανισμός Γκέμπελς
Η υπουργός Πολιτισμού αναφέρθηκε και στον τρόπο με τον οποίο ο προπαγανδιστικός μηχανισμός του Γιόζεφ Γκέμπελς αξιοποίησε τότε την αιχμή της τεχνολογίας της εποχής – δηλαδή τη φωτογραφία και τον κινηματογράφο – προκειμένου να δημιουργήσει σκηνοθετημένα τεκμήρια «επιτυχίας» και διάδοσης της ναζιστικής προπαγάνδας.
Σύμφωνα με την ίδια, από τη στιγμή που το Υπουργείο Πολιτισμού ενημερώθηκε για την υπόθεση, δόθηκαν οδηγίες για τη δυνητική απόκτηση των συγκεκριμένων φωτογραφιών, ενώ ειδικοί εμπειρογνώμονες μεταβαίνουν την Παρασκευή στο Έβεργκεμ του Βελγίου, στην έδρα του συλλέκτη, για να διαπιστώσουν εκ του σύνεγγυς το σύνολο της συλλογής.
Η κήρυξη της συλλογής ως μνημείο δίνει πλέον τη δυνατότητα στο ΥΠΠΟ να διεκδικήσει την απόκτησή της εκ μέρους του ελληνικού κράτους.
Πώς εντοπίστηκαν οι φωτογραφίες – Η αγγελία στο eBay
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, οι φωτογραφίες εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay.de το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου.
Φερόμενος ιδιοκτήτης εμφανίζεται ο συλλέκτης Tim de Craene, ο οποίος ειδικεύεται σε αναμνηστικά και τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και μέσω της εταιρίας του Crain’s Militaria προσέφερε το υλικό προς πώληση.
Η εμφάνισή τους στα ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στη συνέχεια στα ΜΜΕ προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον, με αποτέλεσμα ο συλλέκτης να αποσύρει τις 12 φωτογραφίες από την πλατφόρμα το πρωί της Δευτέρας 16 Φεβρουαρίου.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, προς πώληση παραμένει το σύνολο της συλλογής.
Ποιος ήταν ο Hermann Heuer
Η συλλογή είχε δημιουργηθεί από τον τότε υπολοχαγό της Βέρμαχτ, Hermann Heuer, ο οποίος το διάστημα 1943-1944 υπηρετούσε στο στρατόπεδο της Μαλακάσας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο Heuer είχε λάβει εντολή να παρακολουθήσει ή και να συνδράμει – χωρίς να είναι ξεκάθαρος ο ακριβής ρόλος του – στην εκτέλεση των 200 Ελλήνων κρατουμένων που μεταφέρθηκαν από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944.
Η φωτογραφική συλλογή περιλαμβάνει υλικό από περιοχές της κατεχόμενης Ευρώπης, όπως το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ελλάδα, και στη συνέχεια βρέθηκε στην κατοχή του συλλέκτη Tim de Craene.
Στόχος: η επιστροφή της συλλογής στην Ελλάδα
Η σημερινή κήρυξη της συλλογής ως μνημείο θεωρείται κρίσιμη κίνηση, καθώς δίνει στο ελληνικό κράτος θεσμικό «έρεισμα» για να διεκδικήσει το υλικό και να αποτρέψει την εμπορική του αξιοποίηση.
Πρόκειται για φωτογραφίες με τεράστια ιστορική, πολιτιστική και συμβολική αξία, καθώς συνδέονται με μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της Κατοχής και τη θυσία των 200 εκτελεσθέντων στην Καισαριανή.
